Sample Dalmore 17 Years 1990 Adelphi

Eigenaar: Whyte & Mackay Ltd.

Vergunninghouder: Whyte & Mackay Ltd.

Productiestatus: Produceert ongeveer 3 miljoen liter per jaar.

Locatie: Highlands, Noord.

De distilleerderij ligt vlak aan de A9, ten zuidwesten van de plaats Alness. Hij staat aan de monding van de rivier de Averon of Alness en heeft een mooi uitzicht over de Cromarty Firth en de Black Isle.

De naam: Dalmore is afkomstig uit het Gaelic en het Noors. De betekenis in het Engels is ‘the big meadowland’, de grote weide. Met de grote weide wordt hier de Black Isle bedoeld, het schiereiland waar de distilleerderij op uitkijkt.

Geschiedenis: Alexander Matheson bouwde in 1839 op zijn eigen land een distilleerderij met de naam Dalmore. Hij bouwde Dalmore niet om zelf te gaan distilleren maar om de distilleerderij te verpachten. De eerste pachter was de familie Sutherland. Het meest opmerkelijke lid van deze familie was Mrs. Margaret Sutherland. Zij dreef de distilleerderij tussen 1860 en 1866 en had als bijnaam ‘sometime distiller’, want ze werkte wanneer het haar uitkwam. In het jaar 1866 werd de pacht overgenomen door Robert Pattison, maar dat was van zeer korte duur. Een jaar later werd Andrew Mackenzie, die toen vierentwintig jaar oud was, pachter van Dalmore. Deze Andrew vormde later samen met zijn twee broers, William en Charles, de firma Mackenzie Brothers. De broers deden goede zaken, want in 1874 werden er twee stills bij gebouwd in een apart stillhouse om zo de productie te verdubbelen. In het jaar 1891 werd de distilleerderij eigendom van de gebroeders.

Het ging goed tot in 1910, toen Dalmore voor meer dan tien jaar dicht ging tijdens en rond de Eerste Wereldoorlog. De voorraden whisky werden verplaatst en ondergebracht bij drie distilleerderijen in de buurt. De warehouses werden toen door het Britse leger gebruikt als landmijnenfabriek.

In 1920 kwamen alle vaten weer terug en de Mackenzies brachten de distilleerderij weer in productie in 1921, na een grote verbouwing waarbij onder andere de stills onder één dak kwamen te staan.

Andrew Mackenzie stierf in 1923 op eenentachtigjarige leeftijd, maar de Dalmore-distilleerderij bleef tot 1960 in de familie. In dat jaar kocht de Whyte & Mackay Group de distilleerderij. Vier jaar voor de overname werden de moutvloeren vervangen door een Saladin box, die tot 1981 dienst deed. Whyte & Mackay verdubbelde het aantal stills in 1966.

In 1996 werd de naam van de Whyte & Mackay Group veranderd in J.B.B. (Greater Europe) Plc. Nadat Jim Beam in 2001 de firma verkocht, heette deze een tijdje Kyndal International Ltd, maar daarna kreeg hij de oude naam Whyte & Mackay weer.

De distilleerderij: In het stillhouse van de Dalmore-distilleerderij staan vier wash stills en vier spirit stills, die sinds 1966 alle met stoom worden verhit. De wash stills zijn voorzien van een platte top. In die platte top zat vroeger een gat waardoor de rummager werd aangedreven toen deze stills nog met kolen werden verwarmd. Deze rummagers zorgden ervoor dat de dode gistcellen, de eiwitten en de draff-resten in de wash niet aanbrandden aan de bodem. Toen de rummagers niet meer nodig waren doordat de stills met stoom werden verwarmd, werd de platte top van de meeste wash stills in Schotland vervangen door een zwanenhals, net als dat al het geval was bij de meeste spirit stills. De wash stills zijn hier nog steeds voorzien van de platte top, zoals vroeger, al zijn de rummagers verwijderd.

De nekken van de spirit stills worden gekoeld met water. Om de nek is een koperen koelbak gebouwd waarin dat water stroomt. In een van de koelbakken is een stuk koper verwerkt dat dateert uit 1874. Dit is in heel Schotland het oudste stuk koper dat is verwerkt in een pot still. Het doel van het koelen van de nekken is dat de zwaardere alcoholen in de stills blijven, doordat ze in de stills al condenseren; zo wordt een lichtere spirit verkregen.

Er staan acht wash backs die gemaakt zijn van Oregon pine. Vier van de acht wash backs zijn nog voorzien van een motor waarmee een grote ‘ventilator’ (de switcher) aangedreven wordt, om te voorkomen dat de gistende wort ‘overkookt’. Bij Dalmore zijn de ventilatoren nu niet meer in gebruik omdat de wort na het brouwen zeer goed gefilterd wordt.

Men gebruikt bij Dalmore voor de rijping zowel refill-, sherry‑ als bourbonvaten.

De malt die in de sherry‑ en bourbonvaten rijpt wordt gebruikt voor de botteling van de single malt.

Water: Zowel het brouw‑ als het koelwater is afkomstig uit dezelfde rivier. Al jarenlang heeft Dalmore als enige distilleerderij het recht om het water van de Averon of Alness te gebruiken. Deze rivier stroomt uit het Loch of Kildermorie, dat even ten noorden van de berg Ben Wyvis ligt, en mondt uit in het zeeloch Cromarty Firth vlak bij de distilleerderij.

De malt: Al in de tijd van Andrew Mackenzie werden er twee verschillende kwaliteiten malt gemaakt door de new spirit op verschillende vaten te laten rijpen. Nu wordt dat nog steeds gedaan. Voor de 12 jaar oude maltwhisky van Dalmore worden sherry‑ en bourbonvaten met elkaar vermengd. De fles waarin de maltwhisky wordt gebotteld is versierd met een hertenkop, het symbool van de Clan Mackenzie en een eerbetoon aan Andrew Mackenzie.

Het grootste gedeelte van de productie verdwijnt in blends, met name in de Whyte & Mackay- en The Claymore-blends.

Bezoek: De distilleerderij is te bezoeken en is in het bezit van een bezoekerscentrum. Kosten: geen.

Adres: Alness, Ross‑shire IV17 0UT. Tel: 01349‑882362. Fax: 01349‑883655.

website: www.thedalmore.com

Gebruikte Bron: Schotse Malt Whisky (alle distilleerderijen van Schotland) - Robin Brilleman