Whisky Balvenie 12 Years Doublewood

Eigenaar: William Grant & Sons Ltd.

Vergunninghouder: William Grant & Sons Ltd.

Productiestatus: Produceert 5,5 miljoen liter per jaar.

Locatie: Highlands, Speyside.

De distilleerderij ligt ten noorden van de plaats Dufftown, op een steenworp afstand van de Glenfiddich‑distilleerderij, maar aan de andere kant van een spoorlijn.

De naam: De distilleerderij dankt zijn naam aan het dichtbij liggende Balvenie Castle, een kasteel dat gebouwd werd in de dertiende eeuw door de Clan MacGregor, en waar nu nog slechts een ruïne van over is.

‘Bal’ betekent thuis of boerderij, maar wat ‘venie’ precies betekent, is niet bekend. Wat ook niet helemaal bekend is, is of men Balvenie als ‘Balvéény’ of als ‘Balvènny’ uitspreekt.

Geschiedenis: Balvenie werd door de zeer ondernemende William Grant in de jaren 1892 en 1893 gebouwd. Zes jaar daarvoor bouwde hij een van de bekendste distilleerderijen van Schotland, Glenfiddich. Het was hem ter ore gekomen dat Balvenie Estate te koop was en hij wist dat de nieuwe eigenaar rechten kon claimen op zijn waterbronnen wanneer er een distilleerderij gebouwd zou worden. Om dit te voorkomen bouwde William die distilleerderij maar zelf.

Er werd voor £47 een tweedehands wash still gekocht die afkomstig was van de Lagavulin‑distilleerderij op Islay. Een paar maanden later wist William voor £93 nog de hand te leggen op een tweedehands spirit still van de Glen Albyn-distilleerderij uit Inverness. Dat William tweedehands stills aankocht, was niet om geld te besparen, maar omdat hij stills wilde hebben die hadden bewezen dat ze geschikt waren voor het produceren van goede whisky. Het bouwen van de distilleerderij kostte vijftien maanden plus £2000 en op 1 mei 1893 vloeide de eerste spirit uit de stills. Een aantal jaren later ging het steeds slechter met de verkoop van blended whisky en een van Grants beste klanten moest de deuren sluiten. Maar William Grant zou William Grant niet zijn geweest als hij niet zelf zijn whisky’s was gaan blenden en verkopen in landen overzee. Er werden blends gemaakt op basis van Glenfiddich en Balvenie met namen als Standfast en Best Procurable. In 1914 had de familie zestig agentschappen in dertig verschillende landen. In datzelfde jaar brak de Eerste Wereldoorlog uit. Alle distilleerderijen gingen in deze periode dicht omdat er een tekort was aan gerst. De Grants bleven als enigen doorproduceren om aan de vraag te kunnen blijven voldoen.

In 1923 stierf de legendarische William Grant. Zijn zoon John begon aan een grote renovatie op Balvenie. Er werd onder andere een nieuwe malt kiln gebouwd en de distilleerderij kreeg elektriciteit. Pas in 1957 werd het aantal stills verdubbeld van twee naar vier stuks. Later, in de jaren 1965, 1971 en 1996, werden er stills bij gebouwd.

De distilleerderij: Er staan nu negen stills: vier wash stills en vijf spirit stills. De stills hebben een langere nek dan die bij Glenfiddich en worden sinds 1966 alle met stoom verwarmd. Er staan twee boilers om de stoom op te wekken. De resterende warmte wordt gebruikt om de kantoren en het bezoekerscentrum bij Glenfiddich te verwarmen. Er staat een nieuwe mash tun van roestvrij staal, naast de mash tun van de nieuwe distilleerderij Kininvie. Deze nieuwe distilleerderij werd in het jaar 1990 geopend; de stills staan in een gebouwtje op 300 meter van Balvenie verwijderd.

Zowel de mash tun als de wash backs van Kininvie staan in de gebouwen van Balvenie.

Voor Balvenie gebruikt men tien wash backs om in te vergisten. Deze zijn alle gemaakt van Oregon Pine. Een van de grote bijzonderheden van de Balvenie‑distilleerderij is dat men hier nog eigen moutvloeren in gebruik heeft. Op deze moutvloeren produceert men nog ongeveer 15% van de mout die voor de whiskyproductie nodig is. De rest van de mout wordt, zoals bij de meeste andere distilleerderijen, gekocht bij grote mouterijen in den lande. De gerst die in de eigen mouterij gemout wordt, is afkomstig van boerderijen in de buurt, die nog steeds door de Grants zelf verpacht worden. Sinds een tijdje staat er naast de kiln een soort turfoven. In deze oven kan uit minder turf meer rook gehaald worden. Hieruit kan men opmaken dat er in de toekomst wellicht een meer geturfde maltwhisky op de markt zal komen. Voor de rijping van de malt gebruikt men bij Balvenie voor het merendeel bourbonvaten. Een deel, zo’n 18%, zijn sherryvaten, die hoofdzakelijk gebruikt worden voor de zogenoemde DoubleWood van 12 jaar oud.

Water: Voor de bereiding van de malt gebruikt men water uit dertig waterbronnen, die gelegen zijn in de Conval Hills. Vroeger werd het brouwwater uit de bron Robbie Dubh betrokken, dezelfde bron die Glenfiddich ook gebruikt. Tegenwoordig wordt er door Balvenie alleen bij tekort aan water een beroep gedaan op deze bron. Het water dat men gebruikt om de condensors te koelen wordt uit de rivier de Fiddich gepompt: eerst naar Kininvie, daarna naar Balvenie. De Fiddich stroomt ten oosten van Dufftown en de distilleerderij.

De malt: De volgende malts zijn verkrijgbaar: de Founder’s Reserve van 10 jaar oud, de DoubleWood van 12 jaar oud. Deze Doublewood wordt jaren in bourbonvaten en daarna zes tot twaalf maanden in sherryvaten gerijpt. Verder zijn er de Portwood van 21 jaar en de Single Barrel, zo genoemd omdat de malt van één geselecteerd vat afkomstig is. De malt onder dit etiket is 15 en 25 jaar oud, heeft een alcoholgehalte van rond de 50% en kan per gebotteld vat verschillen in geur, smaak en alcoholgehalte, want geen twee vaten zijn gelijk en elk vat rijpt anders. Op het etiket van de Single Barrel-malt staat dan ook het nummer van het vat, het aantal flessen dat is gebotteld uit dat vat en de datum van distillatie en botteling. De malt wordt verder in eigen blends verwerkt, zoals Grant’s en de Clan MacGregor. Wanneer maltwhisky van Balvenie wordt verkocht aan andere blenders dan wordt er zo’n 1% Glenfiddich malt aan toegevoegd en krijgt hij de naam Burnside. Dit gebeurt om te voorkomen dat hij als single malt kan worden doorverkocht aan onafhankelijke bottelaars.

Bezoek: De distilleerderij is alleen op afspraak te bezoeken. Een uitgebreide rondleiding van tweeënhalf uur kost £20,00, inclusief een proeverij in het nieuwe bezoekerscentrum.

Adres: Dufftown, Keith, Banffshire AB55 4DH. Tel: 01340‑820805. Fax: 01340‑820805.

website: www.thebalvenie.com

Gebruikte Bron: Schotse Malt Whisky (alle distilleerderijen van Schotland) - Robin Brilleman